“Tuz kokarsa” deyimi; çözümsüzlüğün bittiğini, yapılacak artık bir şeyin kalmadığını, çaresizliği ifade eden genel bir deyimdir.
Bu deyim, faraza bir müessese, bir mesele, uygulanan bir politika için söyleniyorsa; artık orada işin sonuna gelindiği, yapılacak bir şeyin kalmamış olduğu, kangren olmuş ayakta pansumanla tedavinin mümkün olmadığı anlamında kullanılır.
***
Bir toplumda ahlak ve namus hassasiyeti olmayanların sergiledikleri ahlaksızlıklar; helâl haram, hak hukuk hassasiyeti olmayanların haksız ve hukuksuz söz ve eylemleri, yolsuzlukları “tuz kokması” sayılmaz. Zira onları ıslah edecek, çözüm üretecek duyarlı ve sorumlu müessesler vardır.
Lâkin ahlâk ve namus hassasiyeti olanların ahlâksızlık çukurunda tepinmeleri, haksızlık ve yolsuzluk çamurunda banyo yapar halde olmaları tuzun koktuğunun alâmetleridir. Zira o gibi yerlerde bunları ıslah edecek, çözüm üretecek duyarlı ve sorulu müesseseler artık kalmamış demektir!..
***
Tuzun korkması hangi hallerin zuhûrunda vukû bulur?..
Bir yerde;
- Koyunları kurtlar değil de çobanlar yemeye başlarsa...
- Ahlâksız ve namussuzlar, yalancı ve hırsızlar, helâl ve haram hassasiyeti olmayanlar; ahlâklı, namuslu, helâl haram hassasiyeti olan dürüstlerden daha fazla söz ve yetki sahibi ve itibar görecek olurlarsa…
- Fakirlerin, muhtaçların, yoksulların, kimsesizlerin feryâdı göklere çıktığı halde bunu taşlardan başkası işitmezse…
- Fakir fukara, garip gureba, elemli, dertli ve kederli mağdurlar dertlerini anlatacak ve çözüm bulacak muhatap bulamayacak olursa…
- Bülbüller hapsedilmiş, kel kargalar şakıyorsa…
- Suçu açığa çıkarmak suç olarak kabul ediliyor ve suçlular değil de suçu açığa çıkaranlar cezalandırılıyorsa;
Orada tuz kokmaya başlamış demektir!
***
Bir yerde tuzun kokması, bir manada rahmet vesilesi de sayılabilir. Zira bu hâl aynı zamanda köklü çözüm için bir fırsattır.
***
Hz. Mevlâna diyor ki:
- Dert nerede ise deva oraya gider. Yoksulluk nerede ise nimet oraya gider. Soru nerede ise cevap oraya verilir…
- “Yapılma, yıkılmadadır… Topluluk, dağınıklıkta; Düzeltme, kırılmada; Murat, muratsızlıktadır.. Varlık, yoklukta gizlidir…”
Vesselâm…
Yorumlar